Betrokken Veenendaal

Het verhaal van Veenendaal staat de komende weken centraal op onze site. Dit verhaal vertelt aan de hand van zeven thema’s wat Veenendaal typeert. Op twee april wordt het programma bekend van de Koninklijke route op 30 april. Op deze route worden de thema’s verder uitgelicht. Het thema deze week is: Betrokken Veenendaal.

In de inleiding van dit verhaal noemden we al de ‘betrokken samenleving waarin het dorp van weleer nog te herkennen is’. In dit hoofdstuk gaan we daar nader op in. Waar komt die betrokkenheid vandaan? Is het puur de dorpse cultuur die nog voortleeft in de sterk gegroeide samenleving? Of is het nog meer?

Meer dan nabuurschap
We gaven het al aan: Veenendaal is heel snel gegroeid. Door de enorme expansie van de fabrieken halverwege de vorige eeuw, kwamen veel arbeiders naar Veenendaal om hier hun geluk te beproeven. Onder hen een groot aantal gastarbeiders wat van Veenendaal een multiculturele samenleving maakte. Inmiddels telt Veenendaal maar liefst 96 nationaliteiten! En hoewel het met elkaar in tegenspraak lijkt, is er juist door die snelle groei iets van het dorpse karakter bewaard gebleven. Want Veenendaal groeide veel sneller dan dat de cultuur van een samenleving mee kan veranderen. Bovendien waren de Veenendalers tevreden over hun samenleving. Betrokkenheid is een groot goed dus waarom zou je daar afstand van nemen? Wie Veenendaal een beetje kent, weet overigens dat de betrokkenheid in Veenendaal meer is dan typisch dorps nabuurschap. De invloed van de kerken speelt hierbij een grote rol. En Veenendaal is vrijwel haar hele geschiedenis een kerkelijke samenleving geweest. Door de snelle groei, de komst van veel mensen uit andere delen van het land en de wereld en door de ontkerkelijking die in de hele westerse samenleving zichtbaar is, neemt de invloed van de kerken weliswaar af maar het kerkelijk leven heeft de Veenendaalse cultuur en mentaliteit wel gevormd. En dat verklaart ook de grote betrokkenheid in de Veenendaalse samenleving.

Zichtbare betrokkenheid
Dat wat betreft de achtergrond. Maar waar zien we die betrokkenheid dan in het Veenendaal van nu? Hoe toont die zich in de praktijk? Juist betrokkenheid is niet iets tastbaars. Vaak is het onzichtbaar of onopvallend aanwezig; je ziet het pas als je goed kijkt. De manier bij uitstek waarop mensen hun betrokkenheid tonen, is in vrijwilligerswerk. Belangeloos iets doen voor een ander. In Veenendaal wordt enorm veel vrijwilligerswerk verricht, zichtbaar en onzichtbaar. Heel zichtbaar zijn de activiteiten van het Vrijwilligersnetwerk Veenendaal (VNV), een grote en sterke organisatie die zich onder meer bezighoudt met het bevorderen van actief burgerschap, het ondersteunen van vrijwilligersorganisaties en het coördineren en ondersteunen van de informele zorg. Zichtbaar zijn ook de activiteiten van de serviceclubs die met geld en persoonlijke inzet veel goede doelen ondersteunen. Veenendaal telt een groot aantal verschillende serviceclubs.

Onzichtbare betrokkenheid
Maar het merendeel van de betrokkenheid in een samenleving is natuurlijk nauwelijks zichtbaar. Je ziet het pas als je ermee te maken krijgt én er oog voor hebt. Hoeveel vaders en moeders, opa’s, oma’s, broers en zussen zijn bij sportclubs en verenigingen als de scouting actief als trainer, coach, begeleider, chauffeur, kantinehulp, kledingwasser, noem maar op? Voor de meeste mensen is dat zó vanzelfsprekend dat het niet meer gezien wordt als betrokkenheid. Maar dat is het natuurlijk wel. Laten al die mensen op een willekeurige zaterdag eens een vrije dag nemen, dan is die betrokkenheid ineens heel zichtbaar. Hetzelfde geldt voor mantelzorg en voor al die vrijwilligers die actief zijn in bijvoorbeeld bejaardencentra en activiteitencentra voor mensen met een handicap.

Onderwijs, cultuur en welzijn
Ook op het gebied van onderwijs, welzijn en cultuur toont Veenendaal zich een betrokken samenleving. Veel ouders zijn betrokken bij de school van hun kinderen. Als overblijfouder, voorleesvader, luizenmoeder, schoolpleinveger, chauffeur bij excursies en ga zo maar door. In de buurthuizen is het al niet anders. Naast een enkele beroepskracht zijn het vooral veel vrijwilligers die daar de activiteiten organiseren en begeleiden. En ook de kerken steunen bij veel van het werk dat zij doen, voor hun gemeente of de samenleving in het algemeen, veelal op vrijwillige medewerkers. Bijzonder is dat Veenendaal nog steeds beschikt over een actieve vrouwenraad. Vrouwenraden schoten tijdens de emancipatiegolf in de jaren 70 als paddenstoelen uit de grond en zijn in veel gemeenten opgeheven omdat zij als instituut achterhaald zouden zijn. In Veenendaal is de vrouwenraad erin geslaagd zich steeds weer te vernieuwen en mee te ontwikkelen met de tijd. De Veenendaalse Vrouwenraad is een overkoepelend orgaan van lokale vrouwenverenigingen waarbij in totaal zijn zo'n vier- tot vijfhonderd vrouwen zijn betrokken. Zij organiseren, onder meer in samenwerking met het Intercultureel Vrouwencentrum, boeiende bijeenkomsten voor vrouwen van alle leeftijden en uit alle culturen.

Partnerstad Olomouc
Internationaal manifesteert de Veenendaalse betrokkenheid zich vooral in de samenwerking met, ondersteuning van en uitwisseling met partnerstad Olomouc in Tsjechië. Veenendaal ging de stedenband aan in december 1993, met als belangrijkste argument dat de jonge democratieën in Oost-Europa, die ontstonden na de val van het IJzeren Gordijn, ondersteuning verdienden. Uitwisseling van kennis, persoonlijke contacten en zo mogelijk een economische samenwerking waren het uitgangspunt. Olomouc is een grote Moravische stad, met een rijke culturele geschiedenis en talloze monumenten en musea. De stedenband is dan ook niet louter eenrichtingsverkeer van Veenendaal naar Olomouc. De vele contacten met de partnerstad blijken ook voor Veenendaal heel waardevol.

Nieuwbouwwijken als kleine dorpen
Ter afsluiting van dit hoofdstuk komen we nog een keer terug op de vraag hoe Veenendaal, ondanks de snelle groei, die betrokken samenleving heeft weten te bewaren. We gaven al aan dat je een cultuur niet zomaar verandert, zeker niet als bewoners daar zelf helemaal niet voor voelen. Het lijkt erop dat nieuwe Veenendalers, mensen die tijdens de snelle groei van elders naar Veenendaal zijn gekomen, zich graag hebben gevoegd in de betrokken cultuur die er al bestond. Aannemelijk is ook dat de structuur van Veenendaal ermee te maken heeft. De nieuwbouwwijken die in de loop der jaren zijn gerealiseerd, hebben zich ontwikkeld als kleine dorpen binnen de grotere gemeenschap. En daarmee is toch iets van dat dorpse karakter bewaard gebleven.

Stichting Buitenzorg

Een bijzonder betrokken Veenendaals project is de Stichting Buitenzorg. Deze stichting is in 1994 opgericht door een aantal enthousiaste vrijwilligers, die op een of andere manier bij mensen met een verstandelijke beperking betrokken waren.

Buitenzorg verzorgt met zo’n 90 vrijwilligers een groot aantal projecten voor verstandelijk gehandicapten, onder meer in de eigen sociëteit, de tuin en het dierenkampje. En daarvoor krijgt de stichting geen subsidie, Buitenzorg bedruipt zichzelf. Daarom ook is in maart 2007 is Stichting Vrienden van Buitenzorg opgericht. Deze stichting zet zich in om de continuïteit van de projecten van Stichting Buitenzorg te waarborgen. Dat doen zij door te zoeken naar particulieren en bedrijven die Stichting Buitenzorg structureel willen ondersteunen met een jaarlijkse financiële bijdrage of ondersteuning in natura. Bovendien organiseren ‘de Vrienden’ activiteiten waarbij de opbrengst ten goede komt aan de Stichting Buitenzorg.


Het Veens oranje kaatje van zorgboerderij De Eekhoeve

Zorgboerderij De Eekhoeve biedt dagbesteding aan jongeren en ouderen. Mensen met een verstandelijke of lichamelijke beperking, met psychische of psychiatrische problemen, met een burn-out, met een autistische stoornis, met niet-aangeboren hersenletsel of met dementie.

De omgeving, het werk en persoonlijke aandacht zorgen ervoor dat de deelnemers zich er snel thuis voelen. Ze dragen echt hun steentje bij aan de professionele bedrijfsvoering door het uitvoeren van hun eigen taken. Ze werken bijvoorbeeld in de Landwinkel, de moestuin of de pluktuin, ze verzorgen het vee of werken in de kas. De Eekhoeve in Veenendaal maakte al vele jaren scharrelroom volgens eigen recept. Speciaal voor de komst van de koningin tijdens Koninginnedag 2012 is deze room omgetoverd in ‘Veens oranje kaatje’ en uitgedeeld in bejaarden- en verzorgingshuizen. De lekkere, zachte smaak maakt Veens oranje kaatje heel bijzonder. Heerlijk in combinatie met ijs, yoghurt, kwark, cake, koffie... of om zelf Veense oranjesoezen mee te maken!
Het Veens oranje kaatje is verkrijgbaar in de Landwinkel en in verschillende speciaalzaken in Veenendaal.


IW4 voor Oranje

IW4 verzorgt sociale werkvoorziening in de gemeenten Veenendaal, Rhenen, Renswoude en Utrechtse Heuvelrug. Met het oog op Koninginnedag 2012 heeft IW4 een motto aan haar logo toegevoegd: IW4 voor Oranje.

Wethouder economische zaken Marco Verloop onthulde het aangepaste logo en noemde het “Prachtig dat bedrijven zich op deze manier verbinden aan het bezoek van koningin Beatrix.”

 

 

TWITTER

> Proclaimer